Definicja dochodu podstawowego

W literaturze i praktyce stosuje się różne definicje dochodu podstawowego. Nie wszystkie propozycje zakładają że będzie bezwarunkowy, albo powszechny. Definicje różnią się też podejściem do jego wysokości. Definicja dochodu podstawowego którą można uznać za najbardziej komplementarną to ta w wersji Światowej Sieci Dochodu Podstawowego (Basic Income Earth Network, BIEN) przy pomocy tychże kryteriów:

  1. bezwarunkowy – nie wymaga konkretnych działań ani podjęcia pracy
  2. powszechny – wypłacany jest wszystkim obywatelom niezależnie od ich dochodu
  3. indywidualny – wypłacany jest jednostkom, niezależnie od statusu rodzinnego
  4. pieniężny – wypłacany jest w tej formie, a nie w formie bonów czy materialnie
  5. okresowy – wypłacany w regularnych odstępach czasu.

W literaturze traktującej o dochodzie podstawowym toczą się nieustanne dyskusje pomiędzy autorami jaka definicja dochodu podstawowego jest najbardziej komplementarna i uniwersalna. Panuje jednakże konsensus co do wymienionych kryteriów, z zastrzeżeniem, że każdy z nich może być inaczej interpretowany. Naukowcy poświęcają najwięcej uwagi kwestiom kryterium powszechności, tj. kto może zostać beneficjentem dochodu podstawowego, wszyscy urodzeni w danym kraju, czy ma obowiązywać jakieś inne kryterium kwalifikujące.

Ważnym elementem idei dochodu podstawowego jest idea sprawiedliwości społecznej. Skutkiem globalizacji i automatyzacji produkcji coraz mniejsza cześć dochodu gospodarek trafia do pracujących i tendencja ta będzie się tylko umacniała. Argumentem za dochodem podstawowym jest potrzeba stworzenia nowego ładu społecznego dającego społeczeństwom możliwość godnego życia i rozwoju, ponieważ obecna forma kapitalizmu drenuje gospodarki i wzbogaca tylko niewielki procent najlepiej sytuowanych.

Innym ważnym czynnikiem dochodu podstawowego jest kwestia kosztów jakie się z tą ideą wiążą. Naukowcy zajmujący się badaniem dochodu podstawowego są zgodni co do tego, że koszty są ogromne, ale wiązałyby się z redukcją dotychczasowych systemów pomocowych państwa, takich jak zapomogi dla bezrobotnych, dodatki socjalne, programy dla ludzi ubogich, zwolnienia podatkowe itp. Zarazem pieniądze wypłacana w ramach programu dochodu podstawowego krążyłyby w systemie zasilając konsumpcję i budżet państwa w formie zwiększonych wpływów z podatków.

Czytaj więcej tutaj.

Dochód podstawowy dla początkujących – recenzja książki „Basic Income”

Basic Income: And How We Can Make it Happen – Guy Standing

O Standingu było głośno przy okazji premiery jego książki „Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa”, gdzie rozwinął tezę o powstaniu nowej sfrustrowanej subklasy społecznej, pozbawionej zabezpieczeń socjalnych, stabilności i potencjalnie skłaniającej się ku skrajnym ideom politycznym. Sposobem na wyrównanie szans dla prekariatu miałby być powszechny dochód podstawowy, której idee i związane z nim nadzieje i koszty opisuje dogłębniej w „Basic Income”, którą ja określam jako „dochód podstawowy dla początkujących”. Jest też Standing założycielem, wieloletnim prezesem, obecnie honorowym, organizacji Basic Income Earth Network.

Książka w przystępny i rzetelnie udokumentowany sposób opisuje jakie skutki miałoby wprowadzenie powszechnego dochodu podstawowego i jak taki program mógłbym być sfinansowany.

Co mam na myśli pisząc, że książka ta to swoisty „dochód podstawowy dla początkujących”? Mianowicie to, że książka w czytelny sposób przedstawia teoretyczne zamysły i definicje idei a zarazem opisuje praktyczne zastosowania, przeszkody i wyzwania jakie są związane z ideą dochodu podstawowego. Pisze też autor kosztach związanych z ideą dochodu podstawowego, sposobach finansowania, ale także o tym, że pieniądze te trafiłyby do obiegu i zasiliły budżet podatkami. Autor wielokrotnie podnosi argumenty przeciwników i obala mity krążące wokół idei.

Najważniejszą myślą przenikającą „Basic Income” to idea sprawiedliwości społecznej, którą dochód podstawowy miałby potencjalnie rozpowszechnić. Autor pisze o możliwościach jakie dochód podstawowy dałby jednostkom w zakresie wyboru jakie życie chcą wieść, swobodach wyboru, uniezależnieniu od wyniszczającej, tymczasowej pracy, emancypacji kobiet i dzieci. Pisze też Standing o wyzwaniach czekających na progu kolejnej rewolucji technologicznej i związaną z tym redukcją zatrudnienia, kiedy co raz to więcej prac zostanie zautomatyzowana a ludzie staną się zbyteczni.

Czy eksperyment z dochodem podstawowym w Finlandii był porażką?

Dochód podstawowy w Finlandii był szeroko omawiany w mediach i wzbudził zainteresowanie wielu. Według krytyków eksperyment był porażką, bo nie wypełnił wstępnych założeń, ale badania uczestników wykazują wiele pozytywnych efektów i wniosków jak taki dochód należy konstruować.

Dochód podstawowy w Finlandii w skrócie:

  • Dochód podstawowy w Finlandii miał pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne partycypantów. Pomimo biurokratycznych założeń programu odnotowano nieznaczny wzrost aktywności zawodowej wśród uczestników. Należy jednak zwrócić uwagę na zmiany w systemie aktywizacji zawodowej w Finlandii, które wprowadzono w trakcie trwania eksperymentu i które częściowo dublowały wstępne założenia programu wypłaty dochodu podstawowego (Jacobin,Why Basic Income Failed in Finland, O’Donnell, J., 12.01.2019) 
  • Program wypłaty dochodu podstawowego w Finlandii objął 2000 osób którym wypłacano 560 euro (ok. 2500 zł) z kasy programu bez żadnych zobowiązań czy warunków wstępnych. 
  • „Uczestnicy programu, którzy otrzymywali dochód podstawowy opisywali swoje samopoczucie bardziej pozytywnie aniżeli ankietowani w grupie kontrolnej”, podają autorzy raportu finlandzkiego odpowiednika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. „Partycypanci byli bardziej zadowoleni ze swojej sytuacji życiowej i odczuwali niższe poziomy stresu, depresji, przygnębienia i samotności.” Badania wykazały, że beneficjenci programu byli aktywni zawodowo średnio sześć dni więcej aniżeli osoby w grupie kontrolnej. 
  • Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Helsinkach, objęło 81 pogłębionych wywiadów z partycypantami programu. Wypowiedzi uczestników są często sprzeczne i tak jedni podawali, że ich produktywność wzrosła dzięki dodatkowym środkom z programu, gdzie inni nie zauważyli u siebie wzrostu aktywności w trakcie dwuletniego eksperymentu. Według Christiana Krolla, jednego z autorów raportu, rezultat ich badań wykazał argumenty za i przeciw dochodowi podstawowemu. Dla części uczestników nie pomógł on im znaleźć zatrudnienia ani nie poprawił ich zdrowia, co było z jednym z wyjściowych założeń, gdzie w międzyczasie inni podjęli się prac w prostszych i mniej płatnych zawodach na co nie zdecydowaliby się nie mając środków z dochodu podstawowego. „Pomimo że, dochód podstawowy nie jest narzędziem poprawy wszystkich naszych problemów zdrowotnych i społecznych, niewątpliwym jest, że debata o dochodzie podstawowym jako części w rozwiązaniu w czasach kryzysu jest uzasadniona.” (ENP Newswire, 7.05.2020, UNIVERSITY OF HELSINKI: Finland’s basic income experiment: new research reveals significant diversity in participants’ experience)

Wnioski z raportu

Wnioski z raportu można interpretować dwojako. Z jednej strony nie można jednoznacznie stwierdzić pozytywnego efektu na aktywność zawodową partycypantów. Pomimo, że według raportu, czas aktywności zawodowej wzrósł o sześć dni wśród uczestników programu w stosunku do grupy kontrolnej, to efekt zmian w systemie aktywizacji zawodowej w Finlandii w 2018 jest miał według raportu wpływ także na beneficjentów programu. Z drugiej strony respondenci pogłębionych analiz wskazywali na własne lepsze samopoczucie, lepsze zdrowie i niższe poziomy stresu i depresji. Część uczestników mogła też skonstatować, że dzięki programowi ich możliwości rozwoju osobistego i poprawy swojej pozycji na rynku pracy wzrosły. Część podjęła się prac które inaczej byłyby zbyt mało płatne bez wsparcia dodatkowym dochodem. Dla części program nie miał większego wpływu na ich sytuację zawodową czy zdrowotną. 

Jednakże czy nie jest tak, że idea dochodu podstawowego jako narzędzia do poprawy samopoczucia i wzrostu odczuwanego bezpieczeństwa i stabilności finansowej jest głównym założeniem? Fale globalizacji i automatyzacji, które już niosą zmiany w strukturach społecznych, wymagają rozwiązań dla społeczeństwa w celu zapewnienia godnych warunków życiowych i możliwości rozwoju i dopasowania do wymagań rynku. Negatywna ocena wyników badań nad programem w Finlandii bazuje na założeniu, że w program nie był w stanie rozwiązać wszystkich problemów społecznych w trakcie ledwie dwóch lat pomimo wzrostu aktywności zawodowej beneficjentów o kilka dni. Kryteria oceny wniosków z raportu są źle sformułowane ponieważ rządy są całkowicie skoncentrowane na utrzymaniu dotychczasowych miejsc pracy i zadłużają się w niespotykanej dotąd skali po to żeby móc dokonywać transferów do firm i podtrzymywać przy życiu dotychczasowy system. Miliardy trafiają do firm, które przyczyniają się do globalnego kryzysu klimatycznego, kopalnie, firmy lotnicze i tym podobne mają wyższy priorytet na liście rozwiązań kryzysu wywołanego pandemią aniżeli możliwość przeprowadzenia dogłębnych reform i zmian w systemie a o samych ludziach i ich samopoczuciu nie wspominając. Małe firmy i ludzie pracujący na śmieciowych umowach nie mogą liczyć na podobne poduszki finansowe od swoich rządów.

Czytaj także o innych eksperymentach z dochodem podstawowym tutaj.

Czerwono-Zielona Rewolucja

Czerwono-Zielona Rewolucja to połączenie idei socjalizmu i ekologii aspirujące do zjednoczenia ruchów lewicowych i proekologicznych pod szyldem gruntownej przebudowy systemu kapitalistycznego.

„Dążenie do odnowy ziemi i dążenie to urzeczywistnienia sprawiedliwego ładu społecznego były do teraz głoszone głównie jako paralelne ruchy polityczne, bez szczególnego nacisku na wzajemne uświadamianie się, nie wspominając nawet o współpracy, na masowym poziomie. Tego typu współpraca, jednakże, a przynajmniej do niej dążenie, jest w centrum Czerwono-Zielonej Rewolucji”

Red-Green Revolution: The Politics and Technology of Ecosocialism – Victor Wallis

                       

Ekosocjalizm może być adekwatnym systemem dla rozwiązania problemów naszej cywilizacji. Socjalizm, zwłaszcza wśród młodszych pokoleń, z jednej strony najbardziej narażonych na wpływy krwiożerczego kapitalizmu i zmian związanych z automatyzacją i ociepleniem klimatu, z drugiej mniej zrażonymi wypaczeniami wcześniejszych inkarnacji, zyskuje na popularności nawet w Stanach Zjednoczonych. Ekosocjalizm który łączy nurty ekologiczne, których znaczenie uwidoczniły protesty młodych w ostatnich latach, oraz na nurty społeczne, takie jak równouprawnienie, lepsze warunki pracy, ograniczenie wpływów kapitału wraz z ideą gwarantowanego dochodu podstawowego może być atrakcyjny dla mas najbardziej narażonych na losy prekariatu i wykluczonych.

Bardzo ważnym elementem implementacji ekosocjalizmu jest społeczne poparcie. Z jednej strony naturalnymi poplecznikami są młodzi, prekariat, pracownicy w gig-ekonomii, z drugiej Wallis podaje przykłady tradycyjnych społeczeństw w Ameryce Północnej, którzy mają przed-klasową strukturę społeczną a zarazem są zaangażowane w walkę o ochronę przyrody. Innym przykładem funkcjonującym w socjalistycznie inspirowanych systemach są rady pracownicze, kooperatywy pracownicze, akcje bezpośrednie.  Inną inspirującą tradycją są rewolucje socjalistyczne, oparte na organizacji partyjnej i skoncentrowane na przejęciu władzy i jej wykorzystaniu. 

Czerwono-Zielona Rewolucja to idea oparta na demokratycznym procesie, ale w związku z ogromem wymaganej przebudowy i potrzeby zupełnie nowego ładu społeczno-ekonomicznego potrzebne jest obalenie dotychczasowych ram i doktryny kapitalistycznej.

Czytaj więcej o ekosocjalizmie tutaj.

Tipping point i zmiany klimatyczne

Tipping point czyli punkt w którym od którego procesy stają się poważne i nieodwracalne to istotny termin przy opisie zmian klimatycznych.


W przypadku planety procesy związane z klimatem są bardzo złożone i nieregularne, może istnieć więcej niż jeden tipping point. Po za tym procesy są nielinearne więc trudno określić w jakim kierunku się rozwiną. Często przywoływany przykład to rosnąca temperatura i topniejące masy lodu na Antarktydzie i Grenlandii, które wraz z topnieniem prowadzą do tego, że masy wody spowodują nie tylko podniesienie się poziomów oceanów, ale też kolejne konsekwencje w postaci zmiany prądów morskich, dodatkowo nasilających topnienie lodów, co z kolei prowadzi do malejąca powierzchni lodu a w wyniku tego zmniejszonej powierzchni odbijającej promienie słoneczne, bo zamiast lodu będziemy mieli większe połacie morskie albo lądowe które absorbują energię słoneczną w odróżnieniu do białych mas lodu które tę energię odbijają i wysyłają w przestrzeń. Z tym powiązany jest kolejny aspekt a mianowicie chmury albo chmury kondensacyjne, jeżeli ilość pary wodnej, bo tym są chmury jest w atmosferze większa prowadzi to do odbijania się energii od nich od spodu i prowadzi do zamknięcia obiegu, inaczej energia ta mogłaby opuścić atmosferę. 


Morza podniosły się o około 19 cm między rokiem 1901 a 2010. Dwie trzecie tego wzrostu z powodu zwiększonej objętości wody w wyniku wzrastającej temperatury. Jedna trzecia z powodu topniejących lodowców, głównie na Antarktydzie i Grenlandii ale też znacznie szybciej topniejących lądowych lodowców w górach. 

Dochód podstawowy w praktyce

Dochód podstawowy był wielokrotnie wdrażany w praktyce w wielu miejscach na świecie.

Pierwsze próby

Pierwszy znany nam przykład wypłaty zapomogi dla tych którzy na to zasługiwali obowiązywał za panowania królowej Elżbiety w Anglii w XVI wieku. System ten był oczywiście bardzo daleki od powszechnego i gwarantowanego, ale około 200 lat później w miejscowości Speenhamland, także w Anglii wprowadzono system protoplastę dochodu podstawowego dla ubogich. Ponownie przeanalizowane dane z tego eksperymentu wskazują, że okazał się on sukcesem w zwalczaniu ubóstwa. Co ważniejsze, idea, która w tamtym okresie została oceniona bardzo krytycznie i doprowadziła do jego likwidacji, wpłynęła na prawodawstwo w Anglii i przyczyniła się do rozwoju systemu pomocy publicznej.

Program Nixona

W 1969 roku prezydent Richard Nixon był bardzo bliski wcielenia w życie bezwarunkowego dochodu podstawowego dla biednych rodzin. Program miał doprowadzić do likwidacji ubóstwa i miał ostatecznie znieść rozróżnienie na dwie kategorie ubogich: „zasługujących” i „niezasługujących” na pomoc. Konserwatywny Nixon chciał więc wprowadzić w życie postępową idę, ale opór polityczny uśmiercił ten projekt. Według badaczy był to potencjalnie projekt o ogromny znaczeniu dla idei dochodu podstawowego.

Minicome, Kanada

Legendarny już wśród zwolenników idei dochodu podstawowego program, eksperyment przeprowadzony w latach 1975 – 1977 w Dauphin. Wszyscy mieszkańcy Dauphin mieli prawo do tego programu i pomimo, że ściśle rzecz biorąc była to forma negatywnego opodatkowania a nie bezpośrednich wypłat pieniężnych. Raporty z eksperymentu wskazują, że wpłynął on pozytywnie na beneficjentów, na ich zdrowie fizyczne jak i psychiczne, nie wpłynął znacznie na ich wymiar pracy, więcej osób podjęło się edukacji a rodziny miały więcej czasu dla domowych aktywności.

Dochód podstawowy finansowany przez kasyno

W 1997 roku plemię Cherokee otworzyło na swojej ziemi kasyno, którego połowa profitów była rozdysponowywana między wszystkimi plemieńcami. W wieloletnim badaniu plemienia, gdzie każdy otrzymywał, bezwarunkowo, 4000 dolarów rocznie, badacze zauważyli znaczny wzrost osób podejmujących naukę, dzieci uzyskiwały lepsze rezultaty w szkole a przestępczość zmalała. Ogólnopsychiczna kondycja członków plemienia poprawiła się, zmniejszył się poziom nadużywania alkoholu i narkotyków.

Fundusz Alaski

Od 1982 roku stan Alaski ustanowił fundusz zasilany wpływami z wydobycia ropy naftowej. Część środków z tego funduszu jest corocznie wypłacane rezydentom. Jest to forma częściowego dochodu podstawowego i jedyna taka na świecie.

Dochód podstawowy w Indiach i Namibii

Piloty programów dochodu podstawowego były kilkakrotnie przeprowadzane w obu krajach. W latach 2008-2009 eksperyment objął 1000 osób, które otrzymywały odpowiednik około 12 dolarów miesięcznie. To wystarczyło do znacznego wzrostu dzieci uczęszczających do szkół, spadł poziom przestępczości a wiele osób mogło zacząć własną hodowlę i uprawy poprawiając losy swoich rodzin.

Trzy indyjskie eksperymenty z dochodem podstawowym z lat 2009-13 objął tysiące osób. W jednym z nich około 6000 mężczyzn, kobiet i dzieci otrzymywali przez 18 miesięcy dodatkowe środki, które umożliwiły im poprawę warunków życiowych, podjęcie edukacji, poprawiły ich zdrowie. Ważnym aspektem indyjskich eksperymentów jest to, że kobiety po raz pierwszy miały własne środki wypłacane im indywidualnie, które w dużej mierze zostały przeznaczone na edukację dzieci. Dochód podstawowy doprowadził też do wzrostu aktywności zawodowej, zwłaszcza uprawy roli. Był też ważnym przyczynkiem do emancypacji społecznej, ponieważ w indyjskim społeczeństwie kastowym trudno jest decydować o własnym stanowieniu będąc uzależnionym od swojego statusu społecznego.

Brazylia

W latach 2008-14 organizacja dobroczynna prowadziła projekt w wiosce Quatinga Velho, sponsorowany z prywatnych środków. 100 uczestników otrzymywało około 30 zł miesięcznie. W 2020 około 52000 osób w mieście Maricá zostało objętych programem Renda Basica de Cidadania (Obywatelski Dochód Podstawowy). Każda osoba otrzymuje około 35 zło miesięcznie, co w zamyśle mam pomóc w wydobyciu się z biedy. Sponsorowany jest środkami z wydobycia ropy i nie ma określonej daty końcowej.

Niemcy

W 2014 r. organizacja Mein-Grundeinkommen zaczęła wypłatę środków, pozyskanych z crowdfundingu, dla osób z całego świata które zgłosiły chęć do udziału w eksperymencie. Każdy otrzymywał około 1100 dolarów miesięcznie przez okres jednego roku. Program zakończył się a wyniki oceniono jako pozytywne dla beneficjentów.

W 2019 rozpoczął się inny projekt, wdrożony przez Santkionsfrei który obejmuje 250 uczestników którzy otrzymują 424 euro miesięcznie przez trzy lata.

Finlandia

Program wypłaty dochodu podstawowego w Finlandii objął 2000 osób którym wypłacano 560 euro (ok. 2500 zł) z kasy programu bez żadnych zobowiązań czy warunków wstępnych. Eksperyment został skonstruowany tak, że aby móc go ocenić pozytywnie miał doprowadzić do wzrostu aktywności zawodowej, było to bowiem wymogiem finlandzkiego urzędu pracy, odpowiedzialnego za program. Badania przeprowadzone nad uczestnikami wskazały na takowy wzrost i to o sześć dni w porównaniu do grupy kontrolnej, ale eksperyment zbiegł się w czasie z reformą w systemie aktywizacji zawodowej w Finlandii z 2018 r. więc uznano te dane za niemiarodajne. Niewątpliwymi efektami programu było lepsze samopoczucie uczestników, część podjęła się prac, które inaczej uznawali za nisko płatne. Czytaj więcej o wynikach tutaj.

Iran

Od 2011 rząd Iranu prowadzi program wypłat pieniężnych, które mają kompensować zniesienie dotychczasowych dotacji do żywności, elektryczności, wody i paliw. Dochód wynosi 29 procent mediany dochodów na gospodarstwo domowe. Według badaczy dochód nie ma większego wpływu na aktywność zawodową.

Chiny

W 2011 rząd Hong Kongu wypłacał wszystkim obywatelom regionu około 772 dolarów w formie jednorazowego bezwarunkowego dochodu. Program został jednorazowo wznowiony w 2018 r. Środki pochodziły z nadwyżki budżetowej.

Macao wypłaca swoim obywatelom niewielkie sumy pieniężne od 2008 r, które wynoszą około 1100 dolarów rocznie. Pieniądze programu Wealth Partaking Scheme pochodzą z dochodów budżetowych z hazardu.

Holandia

W ramach próby kontrolnej 250 mieszkańców Utrechtu i okolic otrzymywali bezwarunkowo około 1000 dolarów.

Manifest ekosocjalizmu

W 2016 delegaci zebrani na 3. Międzynarodowej Konferencji Ekosocjalistycznej ogłosili manifest który w skondensowany sposób wyraża to co ekologia i socjalizm wnosi do ekosocjalizmu. Czytaj więcej tutaj.

Final manifesto 2016

3rd International Ecosocialist Conference

The people gathered at the 3rd International Ecosocialist Conference held in Bilbao, on 23rd, 24th and 25th September 2016,

CONSIDER:

  1. That capitalism was developed without considering the basic premises that make human life possible. In first place, it ignores that humans, like all other living species, extract what they need from nature, and secondly, it tries to hide the fact that we depend on other people’s care and time, from the moment we are born to our death.
  2. That such ignorance and hiding comes from the fact that capitalism gives economic value only to what can be measured in money. Neither photosynthesis, nor natural cycles such as water or carbon, as well as all tasks associated with reproduction and human care can be analyzed using its measure and therefore they are all invisible to the capitalist economy.
  3. That, ignoring the limits resulting from these dependences on nature and on other people, the production, distribution and consumption model of capitalist societies, which seeks exclusively profit and private accumulation, bases its reproduction on a continuous and unlimited growth.
  4. That this unlimited growth fully collides with the biophysical limits of the planet. We are witnessing a growing exhaustion of natural resources (shortage of drinking water, imminent end of the era of cheap oil, growing scarcity of strategic minerals, collapsing fisheries, deforestation…), an obvious degradation of ecosystems (accelerated loss biodiversity, soil contamination and water reserves, degradation or overexploitation of services provided by ecosystems …) and unprecedented deterioration of natural balances, not only at local or regional level, as it took place in the past, but also for the first time in the global environmental system, whose most obvious manifestation is climate change: ecocide. This ECOLOGICAL state of emergency also causes every year millions of environmental refugees.
  5. That, despite official speeches, the COP21, has not been able to agree on the way to face effective and urgently the devastating consequences of climate change, since, among other reasons, it allows polluters to continue using fossil fuels and enables the corporate assault on renewable energy.
  6. That, particularly in this neoliberal phase of capitalism, the production and consumption model has created a greatly unjust and unequal global society, where overconsumption, waste and enrichment of a few is rooted in scarcity and poverty of the majority, as well as the seizure of the time, used in these patriarchal societies, mostly by women, to social reproduction and the daily management of welfare. A society facing a state of emergency as a result of unemployment, insecurity, destruction of social and labor rights, erosion of public services, the consequent transfer of care to households and the common goods privatization: AUSTERICIDE.
  7. That hunger, environmental problems and armed conflicts which currently force millions of people to move from their countries of origin are caused by structural reasons that shape the international relations of the actors competing in the global market.
  8. That this situation of frontal collision with the biophysical limits of the planet, of stunning labor and social rights setback, and of enormous social injustice can only be imposed by denying the people´s ability to govern themselves in defense of their citizenship rights and by less democracy (disinformation, “dictatorship of the market”, governments of unelected “technocrats”, express changing of the Spanish Constitution, systemic failure of election promises, open interventionism of the European Troika, “rescued” countries…), the spread of fear (“the shock doctrine”), misinformation of the media, misleading and deceitful governments, and, if all that were not enough, with increasing repression (the murders of environmentalists and other dissidents break records in recent years). In the President of the European Commission’s, Jean-Claude Juncker, fallacious words: “There cannot be democratic decisions against the European treaties”.

DECLARE:

  1. That a future reconciled with nature and the essence of humanity requires a radical change of perspective, a radical democratic change in certain means of production and consumption which puts in the central position of life the people´s basic needs, which should be determined democratically and in accordance to the biophysical limits of the planet (ecosocialism).
  2. That, therefore, the solution cannot be CAPITALISM, since even the one disguised in GREEN reproduces the same consumption model and the same economic and social structures that are the cause of the current situation. It is essential to change the capitalist production model which is based on the private ownership of the means of production. In short, it is all about what to produce, for what, for whom, who take part in the decisions making and how to make them.
  3. That in the capitalist offensive against life, we deem essential to build an alternative, formed by all the liberatory agendas (feminism, unions, indigenous and peasant movement, environmentalism, etc.) for this purpose, it is necessary to strengthen dialogue between emancipatory subjects, with an internationalist perspective and a comprehensive look at the territories (including bodies, memory, knowledge, commons, etc.).
  4. Whether we like it or not, we are head for an eco-social transition process that lead to a decrease in the material sphere of the economy. We reckon that what is needed is just economic (of energy, production model), social (social organization of care …), cultural (education …), legislative and territorial (municipalities in transition …) transitions, at the service of people, environmentally balanced and democratically decided. Since, otherwise, it would lead to a model of society in which, for fewer people (the great powers) to maintain their current lifestyle, there is a need for a large number of people not being able to reach the minimum materials that guarantee a dignified existence.
  5. That is essential to ensure that everyone has the access to decent and autonomous living conditions.
  6. That, therefore, we are all committed to transitions that are capable of responding to the ecological urgency and simultaneously confront the problems derived from the social emergency, since we consider that contrast and collaboration between these two areas is essential. These two challenges have not always walked together; this is one of the most important values of this 3rd International Ecosocialist Conference: to provide them with a broad concurrence space.
  7. Given the myths related to the unlimited growth or the neo-Keynesian illusions that do not bear in mind the collision with the planet’s limits, we will only be able to bring these two fields together by addressing not only wealth distribution but also productive and reproductive work.
  8. That this distribution should be accompanied by a rethinking of the very notion of work, in order to place in the center the whole range of socially necessary jobs, which is the exact opposite of today´s dominant thinking, which does not take into account the nature of the production, if it’s economically viable, and only considers as work the one done in the commercial sphere and with a wage in return, ignore all work linked to human reproduction.
  9. That public authorities must promote socially necessary sectors, such as those linked to energy renovation of buildings, renewable energy, public transport, agro-ecology, community care related services and the leisure, health and education sectors. Sectors of low energy and low consumption of raw materials, on the other hand, are labor-intensive and therefore help to offset the inevitable loss of jobs in those economic sectors that should decrease or even disappear in an eco-social transition.
  10. For those just and sustainable transitions to occur, it is essential that our societies are imbued with a feminist vision capable of extending women’s right to equality in all areas, ending the marks of patriarchal oppression and the violence it generates over women; and to promote popular empowerment (democracy and sovereignty) against those selfish and greedy elites who occupy the centers of power and sequester them from the majority of the people. Therefore, we claim the communities’ right to decide on important issues affecting them, in both politics and economy. With all its possible contradictions, we believe that this route will much better suit the basic needs of the people from these communities and their balanced relationship with the environment than the one characterized by a blind market and technocrats dictatorships.
  11. That this empowerment must also be demonstrated by the management and the collective control of natural resources and common goods (remunicipalization of electricity supply networks…) and by the recovery of public banks, if these transitions are to take place, and also to denounce the illegal debt which works under the pretext of austericide.
  12. Thar a crucial pillar of these eco-social transitions should be education. Education as paideia: collective and personal self construction and along the whole life, as ecoindependent human being that we are. That reject the instrumental approach of neoliberal education and change competition by cooperation, individualism by collaboration results by processes … that will help to change the contents and breeding practices for unsustainable culture and to asking ourselves questions that remove this culture turning the school into an institution transformative rather than breeding.

WE ARE COMMITTED TO:

  1. To extend the ecologist socialist and feminist consciousness across the planet.
  2. To work for the creation of an international ecosocialist network linked to platforms such as Via Campesina, the B Plan for Europe … or movements for climate justice, or HH DD for everybody, without distinction, nor categories…
  3. To promote the encounter and collaboration between agents working in the field of ecological urgency and social emergency.
  4. To provide governments with legislative proposals that promote the necessary eco-social transitions. Priority should be given to those legislative proposals that guarantee economic, social and cultural rights in constitutional texts, and protect our common goods and ensure equal access to their management and enjoyment.
  5. To participate, encourage or spread all the current struggles against environmental degradation, particularly against the fossil-fuel industry large investment projects, and against the natural resources and common goods privatization.
  6. To be an active part in the existing movements and campaigns against international treaties such as the TTIP, CETA, TISA … which seriously harm our health, environment, living conditions and industrial relations.
  7. To hold all the experiences seeking to construct a new democratic, equitable and sustainable economy; based on a fair and responsible consumption, in an alternative culture that fosters human relations based on equality and mutual support…
  8. To address the “revolution of everyday life”. While no amount of changes in individual consumption habits can replace the necessary structural changes, it is advisable in that sense, to remember the opportune Mahatma Gandhi´s phrase that says: Live simply so that others may simply live. This perspective should prioritize more the “being” than the “having”. It should help us to come off the less sustainable practices, promoting the healthier and more ecological ones and assuming in equal terms, all the work based on caring people.

Ze strony https://alterecosoc.org/manifiesto-final/?lang=en

Ekosocjalizm w pigułce

Ekosocjalizm w pigułce

Ekosocjalizm ma za cel aby życie ludzi było w równowadze z naturą, tj. dbanie o zróżnicowanie biologiczne i dążenie do redukcji wpływu cywilizacji na planetę. Celem socjalistycznym jest dążenie do zrównania klas społecznych i równouprawnienia, zarazem ekonomicznego, rasowego, płciowego czy orientacji. Centralną osią łączącą ekologię i socjalizm można określić skrótowo jako wzajemną krytykę: ruchy ekologiczne słusznie krytykują niezrównoważenie i katastrofy ekologiczne w państwach tak zwanych socjalistycznych (ZSRR, Chiny) a z drugiej strony krytyka socjalistyczna podnosi tematy równouprawnienia, nierówności społecznych i nieskuteczności ruchów i partii ekologicznych pomimo ich wieloletniego istnienia w establishmencie (a zwłaszcza ich powiązania finansowe z korporacjami). O wzajemnych zależnościach pisali pomiędzy ekologią i socjalizmem pisali już Marks i Engels: 

  1. Analiza Marksa o rozdzieleniu pracy fizycznej i umysłowej, z podstawową krytyką hierarchii i potrzebie samoorganizacji pracy
  2. Świadomość wpływu na środowisko wywołanego przez nieustannie rozwijający się i potrzebujący nowych terytoriów kapitalizm
  3. Ważny aspekt o wolnościowym charakterze pracowników i zdolności do samoorganizacji

Socjalizm wnosi do nurtu ekologicznego krytykę systemu kapitalistycznego powodującego dewastację planet i napędzanego nieograniczoną konsumpcją. Wnosi socjalizm także społeczną perspektywę na procesy które w nim zachodzą i jakim podlega naciskom. 

Ekosocjalizm dla dobra planety i ludzkości

Oba nurty są jak najbardziej zbieżne i uzupełniające. Dążenia są komplementują się nawzajem i mają prowadzić do bezklasowego społeczeństwa które żyje w zgodzie z naturą. Dzisiejsze społeczeństwa są na historycznie wysokim poziomie nierówności społecznych, podzieleni na posiadaczy i pracowników. Zasoby planety są wykorzystywane przez system kapitalistyczny w dużej mierze po to aby przynosić zyski niewielkiej grupie posiadaczy, kiedy w tym samym czasie pracownicy odczuwają skutki nierówności społecznych, segregacji i wpływów ocieplenia klimatu. Koszty wpływu na środowisko są zatem ponoszone przez większość nie-posiadaczy. Dlatego aby móc przeprowadzić długofalowe zmiany w kierunku bardziej zrównoważonego i ekologicznego systemu potrzeba zmian systemowych i społecznych aby móc osłabić kapitalizm. 
Dążenia ekologiczne i socjalistyczne zbiegają się także w warunku do ograniczenia konsumpcji i zużywania zasobów naturalnych. Aby móc skutecznie zmienić system potrzebujemy kompleksowego rozwiązania – jest nim ekosocjalizm.

Czytaj więcej o ekosocjalizmie.

Bezwarunkowy dochód podstawowy

Idea bezwarunkowego dochodu podstawowego zakłada, że wszyscy obywatele kraju będą beneficjentami tego dochodu i byłby wypłacany indywidualnie i regularnie (miesięcznie) niezależnie od sytuacji życiowej. Podstawowym założeniem jest zapewnienie wszystkim obywatelom bezpieczeństwa ekonomicznego. Z punktu widzenia etycznego czy filozoficznego dochód podstawowy jest instrumentem sprawiedliwości społecznej.

Ważnym aspektem tej idei jest to, że dochód podstawowy będzie wypłacany każdemu niezależnie od jego dochodu, sytuacji zawodowej i nie będzie obwarunkowany żadnymi regulacjami. Nie będzie wymagane podjęcie specyficznych działań czy pracy, nie będzie warunkował w jaki sposób środki miałyby zostać spożytkowane i byłby zagwarantowany dożywotnio i co ważne nie mógłby podlegać windykacji.

Bezwarunkowy dochód podstawowy byłby wypłacany indywidualnie. Jest to silny impuls dla osób żyjących w jednoosobowych gospodarstwach domowych a także dla osób uzależnionych od dochodu innych członków rodzin i dałby im zwiększone pole do samostanowienia i rozwoju. Dochód podstawowy byłby wypłacany wszystkim obywatelom kraju, ale nie wszystkim rezydentom, coś co należy uściślić w ramach programu.

Wysokość dochodu byłaby ustanowiona na poziomie takim który umożliwiłby zaspokojenie podstawowych potrzeb. Ostatnie badanie Centrum Badania Opinii Społecznej z 2018 r. podaje, że summa ta wynosiła 1467 zł (mediana 1300 zł) co po uwzględnieniu inflacji odpowiada kwocie 1411 zł w roku 2020. Dochód podstawowy mógłby by więc oscylować w okolicach tej sumy w zależności od sytuacji płacowej i inflacji w danym czasie.

Idea ma wieloletnią tradycję, jest dobrze udokumentowana i wielokrotnie wprowadzana w życie w ramach eksperymentów. Wśród jej zwolenników jest wielu uznanych naukowców i ekonomistów, wśród nich nobliści tacy jak Friedrich Hayek, Milton Friedman, James Tobin oraz wielu polityków oraz biznesmenów z Sillicon Valley.