Dochód podstawowy w Finlandii był szeroko omawiany w mediach i wzbudził zainteresowanie wielu. Według krytyków eksperyment był porażką, bo nie wypełnił wstępnych założeń, ale badania uczestników wykazują wiele pozytywnych efektów i wniosków jak taki dochód należy konstruować.

Dochód podstawowy w Finlandii w skrócie:

Wnioski z raportu

Wnioski z raportu można interpretować dwojako. Z jednej strony nie można jednoznacznie stwierdzić pozytywnego efektu na aktywność zawodową partycypantów. Pomimo, że według raportu, czas aktywności zawodowej wzrósł o sześć dni wśród uczestników programu w stosunku do grupy kontrolnej, to efekt zmian w systemie aktywizacji zawodowej w Finlandii w 2018 jest miał według raportu wpływ także na beneficjentów programu. Z drugiej strony respondenci pogłębionych analiz wskazywali na własne lepsze samopoczucie, lepsze zdrowie i niższe poziomy stresu i depresji. Część uczestników mogła też skonstatować, że dzięki programowi ich możliwości rozwoju osobistego i poprawy swojej pozycji na rynku pracy wzrosły. Część podjęła się prac które inaczej byłyby zbyt mało płatne bez wsparcia dodatkowym dochodem. Dla części program nie miał większego wpływu na ich sytuację zawodową czy zdrowotną. 

Jednakże czy nie jest tak, że idea dochodu podstawowego jako narzędzia do poprawy samopoczucia i wzrostu odczuwanego bezpieczeństwa i stabilności finansowej jest głównym założeniem? Fale globalizacji i automatyzacji, które już niosą zmiany w strukturach społecznych, wymagają rozwiązań dla społeczeństwa w celu zapewnienia godnych warunków życiowych i możliwości rozwoju i dopasowania do wymagań rynku. Negatywna ocena wyników badań nad programem w Finlandii bazuje na założeniu, że w program nie był w stanie rozwiązać wszystkich problemów społecznych w trakcie ledwie dwóch lat pomimo wzrostu aktywności zawodowej beneficjentów o kilka dni. Kryteria oceny wniosków z raportu są źle sformułowane ponieważ rządy są całkowicie skoncentrowane na utrzymaniu dotychczasowych miejsc pracy i zadłużają się w niespotykanej dotąd skali po to żeby móc dokonywać transferów do firm i podtrzymywać przy życiu dotychczasowy system. Miliardy trafiają do firm, które przyczyniają się do globalnego kryzysu klimatycznego, kopalnie, firmy lotnicze i tym podobne mają wyższy priorytet na liście rozwiązań kryzysu wywołanego pandemią aniżeli możliwość przeprowadzenia dogłębnych reform i zmian w systemie a o samych ludziach i ich samopoczuciu nie wspominając. Małe firmy i ludzie pracujący na śmieciowych umowach nie mogą liczyć na podobne poduszki finansowe od swoich rządów.

Czytaj także o innych eksperymentach z dochodem podstawowym tutaj.