Dochód podstawowy

Bezwarunkowy dochód podstawowy

Idea bezwarunkowego dochodu podstawowego zakłada, że wszyscy obywatele kraju będą beneficjentami tego dochodu i byłby wypłacany indywidualnie i regularnie (miesięcznie) niezależnie od sytuacji życiowej. Podstawowym założeniem jest zapewnienie wszystkim obywatelom bezpieczeństwa ekonomicznego. Z punktu widzenia etycznego czy filozoficznego dochód podstawowy jest instrumentem sprawiedliwości społecznej.

Ważnym aspektem tej idei jest to, że dochód podstawowy będzie wypłacany każdemu niezależnie od jego dochodu, sytuacji zawodowej i nie będzie obwarunkowany żadnymi regulacjami. Nie będzie wymagane podjęcie specyficznych działań czy pracy, nie będzie warunkował w jaki sposób środki miałyby zostać spożytkowane i byłby zagwarantowany dożywotnio i co ważne nie mógłby podlegać windykacji.

Bezwarunkowy dochód podstawowy byłby wypłacany indywidualnie. Jest to silny impuls dla osób żyjących w jednoosobowych gospodarstwach domowych a także dla osób uzależnionych od dochodu innych członków rodzin i dałby im zwiększone pole do samostanowienia i rozwoju. Dochód podstawowy byłby wypłacany wszystkim obywatelom kraju, ale nie wszystkim rezydentom, coś co należy uściślić w ramach programu.

Wysokość dochodu byłaby ustanowiona na poziomie takim który umożliwiłby zaspokojenie podstawowych potrzeb. Ostatnie badanie Centrum Badania Opinii Społecznej z 2018 r. podaje, że summa ta wynosiła 1467 zł (mediana 1300 zł) co po uwzględnieniu inflacji odpowiada kwocie 1411 zł w roku 2020. Dochód podstawowy mógłby by więc oscylować w okolicach tej sumy w zależności od sytuacji płacowej i inflacji w danym czasie.

Idea ma wieloletnią tradycję, jest dobrze udokumentowana i wielokrotnie wprowadzana w życie w ramach eksperymentów. Wśród jej zwolenników jest wielu uznanych naukowców i ekonomistów, wśród nich nobliści tacy jak Friedrich Hayek, Milton Friedman, James Tobin oraz wielu polityków oraz biznesmenów z Sillicon Valley.